Γιώργος Μολέσκης:Συνέντευξη για το βιβλίο «Τα κλεμμένα σταφύλια»
Στη συνέντευξη που ακολουθεί, ο Γιώργος Μολέσκης μοιράζεται τις σκέψεις και τις εμπειρίες που τον οδήγησαν στη δημιουργία του βιβλίου «Τα κλεμμένα σταφύλια». Μέσα από τις απαντήσεις του αποκαλύπτει την έμπνευση πίσω από την ιστορία, τη σημασία του τίτλου, αλλά και τη σύνδεση του μυθιστορήματος με προσωπικά βιώματα και ιστορικά γεγονότα της εποχής. Παράλληλα, αναφέρεται στη διαδικασία συγγραφής, στον τρόπο δημιουργίας των χαρακτήρων και στο μήνυμα που επιθυμεί να μεταφέρει στους αναγνώστες. Η συνέντευξη αυτή μας βοηθά να κατανοήσουμε βαθύτερα το έργο και την εποχή που παρουσιάζεται μέσα στις σελίδες του βιβλίου
Επιμέλεια συνέντευξης: Βασιλική Ευαγγέλου-Παπαθανασίου
Τι σας ενέπνευσε να γράψετε το βιβλίο «Τα κλεμμένα σταφύλια»;
Η ιδέα γεννήθηκε από την επιθυμία να εκφράσω διάφορα προσωπικά βιώματα που κουβαλούσα μέσα μου και που είχαν να κάνουν με γεγονότα της παιδικής μου ηλικίας, τόσο προσωπικά όσο και κοινωνικά. Να μιλήσω για ανθρώπους που έζησα από κοντά, που οι ιστορίες τους γράφτηκαν μέσα στις παιδικές και τις νεανικές μου αναμνήσεις.
Πώς προέκυψε ο τίτλος και τι συμβολίζει για εσάς;
Ο τίτλος είναι παρμένος από ένα επεισόδιο που παρουσιάζεται στο βιβλίο όταν ο βασικός ήρωας, ο Όμηρος Αρτεμίου, μαζί μ’ ένα φίλο του, μπαίνουν σ’ έναν ξένο αμπελώνα και προσπαθούν να κόψουν σταφύλια όταν αισθάνονται ότι κάποιος αρχίζει να τους κυνηγά. Δεν είναι σίγουρο αν αυτό γίνεται στην πραγματικότητα ή στη φαντασία τους, το ζουν όμως πολύ έντονα. Απ’ εδώ και ο τίτλος του βιβλίου. Συμβολικά, βέβαια, μπορεί να ερμηνευτεί και ως η πορεία του Ομήρου προς την ενηλικίωση, που ό,τι κατάφερε στη ζωή του ήταν ένας αγώνας μέσα σε δύσκολες καταστάσεις.
Πόσος χρόνος χρειάστηκε για να ολοκληρώσετε το βιβλίο;
Η συγγραφή του βιβλίου ήταν επεισοδιακή. Όπως αναφέρω και στον πρόλογο, άρχισα να το γράφω πριν από το 1974 και ένα απόσπασμά του δημοσιεύτηκε τότε στο περιοδικό «Νέα Εποχή». Το 1974 ήταν σχεδόν τελειωμένο, χάθηκαν όμως τα χειρόγραφα όταν, με την τουρκική εισβολή, και ενώ εγώ υπηρετούσα ως έφεδρος στο στρατό, οι γονείς μου αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν το σπίτι και το χωριό και να πάρουν το δρόμο της προσφυγιάς. Επανήλθα σ’ αυτό πολύ αργότερα, γύρω στο 1983, όταν τέλειωσα τις σπουδές μου στη Μόσχα και επέστρεψα στην Κύπρο. Τέλειωσε το 1985 και δημοσιεύτηκε πρώτα σε συνέχειες στην καθημερινή εφημερίδα της Κύπρου «Χαραυγή», για να βγει τον ίδιο χρόνο και σε βιβλίο.
Υπήρξαν δυσκολίες κατά τη συγγραφή του;
Δεν μπορώ να πω ότι υπήρξαν δυσκολίες. Έγραφα για πρόσωπα και πράγματα που τα είχα ζήσει, εντάσσοντάς τα με κάποια δόση μυθοπλασίας σ’ ένα μυθιστορηματικό πλαίσιο. Έτσι τα πράγματα προχωρούσαν ομαλά.
Υπάρχουν βιωματικά ή αυτοβιογραφικά στοιχεία στην ιστορία;
Ναι, όλο το βιβλίο βασίζεται σε βιωματικά και αυτοβιογραφικά στοιχεία. Από αυτά χτίζεται ο βασικός μύθος της αφήγησης και ο χαρακτήρας του κεντρικού ήρωα.
Πώς δημιουργήσατε τον χαρακτήρα του Όμηρου;
Αντλώντας στοιχεία από τον εαυτό μου και τον τρόπο που έβλεπα τότε τα πράγματα, τους ανθρώπους του περιβάλλοντός μου, τις αντιδράσεις μου σε διάφορα ιστορικά γεγονότα. Έτσι χτίστηκε ο χαρακτήρας του κεντρικού ήρωα.
Με ποιον ήρωα ταυτίζεστε περισσότερο και γιατί;
Με όλα όσα ανάφερα πιο πάνω είναι φανερό πως αυτός είναι ο κεντρικός ήρωας του έργου, ο Όμηρος Αρτεμίου.
Ποιο είναι το βασικό μήνυμα που θέλετε να περάσετε στους αναγνώστες;
Περισσότερο από οποιοδήποτε μήνυμα θέλω να μεταφέρω το κλίμα και την ατμόσφαιρα μιας ιστορικής εποχής, που καθόρισε σε μεγάλο βαθμό και τις μελλοντικές εξελίξεις που συνέβησαν στον τόπο.
Πώς επηρεάζει η ιστορική περίοδος την εξέλιξη της πλοκής;
Τόσο η οικονομική και η κοινωνική κατάσταση της κοινωνίας, που παρουσιάζεται στα πρώτα μέρη του έργου, όσο τα ιστορικά γεγονότα της περιόδου 1955-1965 καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό την πλοκή του έργου.
Τι σημαίνει για εσάς η πορεία του ήρωα προς την ωριμότητα;
Σημαίνει τη δική μου προσωπική πορεία προς την αυτογνωσία και την ωρίμανση.
Σε ποιο κοινό απευθύνεται κυρίως το βιβλίο;
Σε όλους, από τους έφηβους μέχρι και τους ηλικιωμένους, σε όσους θέλουν να γευτούν το κλίμα της εποχής που αναφέρεται το βιβλίο και στοχαστούν πάνω στα όσα συνέβησαν στον τόπο και στους ανθρώπους.
Πώς θα θέλατε να νιώσουν οι αναγνώστες όταν το ολοκληρώσουν;
Ότι πήραν μια γεύση από τα γεγονότα και την εποχή που αυτά διαδραματίστηκαν και πώς αυτά επηρέασαν τη ζωή του κεντρικού ήρωα του βιβλίου.
Πιστεύετε ότι η λογοτεχνία μπορεί να βοηθήσει στην κατανόηση της ιστορίας;
Μπορεί να συμβάλει ως ένα βαθμό παρουσιάζοντας τους ανθρώπους της εποχής, τις προσωπικές τους ιστορίες και τα όσα βίωσαν κάτω από το βάρος των ιστορικών γεγονότων.
Τι συμβουλή θα δίνατε σε νέους που θέλουν να ασχοληθούν με τη συγγραφή;
Να διαβάζουν, να θέτουν ερωτήματα στον εαυτό τους, να δοκιμάζουν τρόπους και είδη γραφής όσο να βρουν αυτό που τους ταιριάζει καλύτερα.
Ετοιμάζετε κάποιο νέο έργο;
Ναι, πάντα κάτι ετοιμάζω. Μια καινούργια ποιητική συλλογή, ένα βιβλίο διηγημάτων…
