Ευδοκία Ποιμενίδου-Χατζηδημητρίου:”Η αγάπη των παιδιών είναι η ανταμοιβή μου”
Σήμερα στη στηλη των συνεντεύξεων η κυρία Ευδοκία Ποιμενίδου-Χατζηδημητρίου ,η οποία γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Ξυλαγανή του νομού Ροδόπης.
“Τα διαμάντια της Δόμνας” Ένα καλογραμμένο μυθιστόρημα για τις αλησμόνητες πατρίδες που συγκινεί. Τι σας ενέπνευσε να γράψετε για την εποχή εκείνη;
Ε.Π: Οι πρόγονοί μου κατάγονταν από χωριά της περιφέρειας Σαράντα Εκκλησιών και Λουλέμπουργκας της Ανατολικής Θράκης. Οι αφηγήσεις τους για την αλησμόνητη πατρίδα που άφησαν με έκαναν να την αγαπήσω και να θέλω να την γνωρίσω καλύτερα. Όταν αποφάσισα να γράψω ένα μυθιστόρημα, αυτόματα, αναδύονταν οι αφηγήσεις τους και χωρίς να το καταλάβω, φαντάστηκα σαν τόπο της αφήγησής μου την περιοχή της Ανατολικής Θράκης. Σαν επακόλουθο άρχισα να διαβάζω, να βρίσκω όσο γίνεται περισσότερες πληροφορίες ώστε να μάθω περισσότερα για τον τόπο που με ενδιέφερε. Χρονικά, πάλι ασυναίσθητα, το τοποθέτησα στα χρόνια που αναφέρονταν οι αφηγήσεις των παππούδων μου. Έτσι προέκυψε το βιβλίο, που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί και ως ιστορικό.
Μια γυναίκα, η Χιλμιγιέ ζει εκατό χρόνια για να ξεπληρώσει ένα χρέος. Που βασιστήκατε για να γράψετε την ιστορία;
Ε.Π: Άκουγα, από τη γιαγιά μου κυρίως, αλλά και απ’ τον παππού, ότι είχαν φίλους Τούρκους. Η γιαγιά ιδιαίτερα αναφέρονταν σε μια φίλη, Βουλγάρα, κατά την διάρκεια της Βουλγαρικής κατοχής (Ο νομός Ροδόπης είχε Βουλγάρους κατά την κατοχή του Β΄ παγκοσμίου πολέμου). Με αυτήν τη φίλη είχαν καθημερινή επαφή. Μου έλεγε συχνά ότι την βοηθούσε γιατί ήταν πάμφτωχη, ας ήταν κατακτητές, η φτώχια τους ήταν απερίγραπτη. Η Βουλγάρα πάλι, ειδοποιούσε τη γιαγιά μου όταν θα «πατούσαν» τα σπίτια, θα έψαχναν δηλαδή για κρυμμένα τρόφιμα, την προετοίμαζε να τα κρύψει καλύτερα.
Εκτός απ’ τη γιαγιά μου είχα ακούσει κι άλλες ιστορίες με φιλίες που αναπτύχθηκαν τότε, παρά το γεγονός ότι υπέφεραν όλοι στο χωριό από τους κατακτητές και υπήρξαν και πολλοί θάνατοι εξαιτίας τους, από ξυλοδαρμούς και εκτελέσεις. Οι απλοί άνθρωποι συμβίωναν με ομόνοια και αγάπη. Αυτές οι αφηγήσεις μου έδωσαν την ιδέα της δυνατής φιλίας των δύο κοριτσιών που αναγκάστηκαν να χωρίσουν για πάντα.
Φαντάστηκα πως θα ήθελαν να ξαναβρεθούν, αλλά δεν υπήρχαν οι συνθήκες. Ήθελα να τονίσω τη δυνατή, την αδερφική φιλία που μπορεί να είχε ενώσει κάποιους ανθρώπους από διαφορετικές εθνότητες. Σκοπός μου ήταν να δώσω έμφαση σε όσα ενώνουν τους ανθρώπους και στο ότι όλοι είναι ίδιοι, ανεξαρτήτως εθνικότητας.
Ύμνος στη φιλία το βιβλίο σας. Στις μέρες μας υπάρχουν φιλίες που αντέχουν στο χρόνο;
Ε.Π: Νομίζω πως υπάρχουν. Ίσως να μην είναι τόσο συχνό το φαινόμενο, αλλά σίγουρα υπάρχουν. Η ανάγκη για φιλία δεν αλλάζει και μερικές φιλίες κρατάνε για πάντα. Μόνο ο τρόπος επικοινωνίας έχει αλλάξει.
Παλιά, έγραφαν γράμματα και περίμεναν με αγωνία την απάντηση. Η απόσταση, η νοσταλγία και η αναμονή της γραφής έκαναν τα συναισθήματα πιο έντονα. Σήμερα υπάρχουν τα μέσα να επικοινωνούν οι άνθρωποι ακόμα κι αν βρίσκονται πολύ μακριά ο ένας απ’ τον άλλο. Μπορούν να έχουν και οπτική επαφή, οπότε η νοσταλγία μετριάζεται.
Παλιότερα, όταν οι άνθρωποι αποχαιρετιζόντουσαν, έκλαιγαν. Ήξεραν πως θα κάνουν καιρό, ίσως και χρόνια να ξαναϊδωθούν. Τώρα, λένε: θα τα πούμε στο μέσεντζερ ή στο βάιμπερ. Κάνουν μια βιντεοκλήση και είναι σαν να βρίσκονται κοντά. Έχουν αλλάξει πολλά στην επικοινωνία, άρα και στις φιλίες.
Πώς μπορούμε να ζήσουμε ειρηνικά σε πολυπολιτισμικές κοινωνίες;
Ε.Π: Υπάρχουν κοινωνίες πολυπολιτισμικές που οι άνθρωποι συμβιώνουν αρμονικά. Δεν αναφέρομαι μόνο στην Αμερική όπου συμβιώνουν διαφορετικές εθνότητες. Στην ιδιαίτερη πατρίδα μου, τη Ροδόπη, υπάρχουν χωριά που οι κάτοικοι έχουν διάφορες φυλετικές καταγωγές, με διαφορετικό πολιτισμό. Στα χωριά αυτά οι άνθρωποι συμβιώνουν αρμονικά. Ο τρόπος είναι ένας. Αλληλοσεβασμός. Να φέρεσαι όπως θέλεις να σου φέρονται, αυτός είναι ο κανόνας. Φυσικά τον πρώτο λόγο έχει η πολιτεία για την οργάνωση της πολυπολιτισμικής κοινωνίας με τρόπο ώστε να υπάρχει αρμονία, συνεργασία και επομένως ομαλή συμβίωση ανάμεσα στις διάφορες εθνότητες.
Πως μπορούμε να προλάβουμε ρατσιστικές συμπεριφορές;
Ε.Π: Με την παιδεία και τη λογοτεχνία. Όταν διαβάζουμε γινόμαστε καλύτεροι. Το σχολείο, επίσης, παίζει σημαντικό ρόλο. Εκεί, με παιχνίδια, παραμύθια και ανάθεση ομαδικών εργασιών, μπορεί να ενισχυθεί ο φιλικός δεσμός των παιδιών και ο σεβασμός στη διαφορετικότητα. Σε επίπεδο κοινωνίας, θα μπορούσαν οι δήμοι να διοργανώσουν δράσεις με σκοπό να ευαισθητοποιηθούν οι πολίτες. Όλοι, πιστεύω, καταλαβαίνουν πως στη θέση του «άλλου», θα μπορούσαν να είναι οι ίδιοι. Η ενημέρωση είναι το κλειδί. Όταν μάθουμε να σεβόμαστε τη διαφορετικότητα, θα νικήσουμε τον ρατσισμό.
Η ενθάρρυνση των παιδιών μας προς την αντιμετώπιση ρατσιστικών συμπεριφορών πως θα γίνει;
Ε.Π: Με δράσεις που ενισχύουν την αποδοχή του «άλλου», του διαφορετικού. Ο ρατσισμός έχει να κάνει με το διαφορετικό. Είτε είναι σωματικά, είτε φυλετικά διαφορετικός ο «άλλος» μπορεί να προκαλέσει ρατσιστικές συμπεριφορές. Μαθαίνουμε στα παιδιά να αποδέχονται τη διαφορετικότητα, τονίζοντας τη μοναδικότητα. Καθένας είναι μοναδικός, άρα, διαφορετικός. Σε πολυπολιτισμικά σχολεία, ενθαρρύνουμε την αντιμετώπιση ρατσιστικών συμπεριφορών με παραμύθια, παιχνίδια και τραγούδια από διάφορες χώρες του κόσμου. Όταν καταλάβουν πως όλοι έχουν έναν πολιτισμό και μια καταγωγή για την οποία είναι περήφανοι, όταν θα μάθουν να σέβονται όπως θα ήθελαν να τους σεβαστούν, τότε δεν θα χρειάζεται να αντιμετωπίζουμε ρατσιστικές συμπεριφορές. Τα παιδιά δέχονται τη διαφορετικότητα, αρκεί να τους την παρουσιάσεις με τον σωστό τρόπο. Να δουν και να κατανοήσουν, μέσα από το παιχνίδι, τη θέση του «άλλου».
Οι Έλληνες σήμερα διαβάζουν;
Ε.Π: Δυστυχώς, όχι όσο άλλοι λαοί. Σπάνια βλέπεις σε δημόσιο χώρο άνθρωπο με βιβλίο στο χέρι, κάτι που είναι πολύ συνηθισμένο σε άλλες χώρες.
“Τα διαμάντια της Δόμνας” βραβεύτηκαν από τη γυναικεία λογοτεχνική συντροφιά. Πως αισθανθήκατε με τη βράβευση;
Ε.Π: Χάρηκα πάρα πολύ, αλλά ένιωσα και το βάρος της ευθύνης που αναλάμβανα να μην απογοητεύσω τη Γυναικεία Λογοτεχνική Συντροφιά και την επιτροπή βραβεύσεων. Ελπίζω να αποδείξω ότι άξιζα τη διάκριση που μου απένειμαν.
Πώς επιλέγετε τους χαρακτήρες των βιβλίων σας;
Ε.Π: Δίνω σε κάθε χαρακτήρα αυτά τα στοιχεία που με βοηθούν να αναπτύξω την ιστορία μου. Μερικές φορές δίνω έμφαση σε ιδιαίτερα χαρακτηριστικά για να υπάρχει δράση και χιούμορ. Όταν φαντάζομαι έναν χαρακτήρα που επινοώ, συνήθως τον ταυτίζω και με κάποιον που γνωρίζω στην πραγματική ζωή. Αυτό με βοηθάει να τον «βλέπω» όταν γράφω.
Αλλάζετε αφηγηματικούς τρόπους στα βιβλία σας ή όχι;
Ε.Π: Ανάλογα με αυτό που θέλω να πω, επιλέγω και τον τρόπο. Αλλιώς αφηγείσαι μια αστεία ιστορία, αλλιώς μια θλιβερή, μια στενάχωρη και ούτω καθ’ εξής. Τα λαϊκά παραμύθια έχουν τον δικό τους αφηγηματικό τρόπο.
Αγαπάτε τα παραμύθια και επισκέπτεστε σχολεία και βιβλιοθήκες για την αφήγηση λαϊκών παραμυθιών. Τι σας λένε οι μικροί μαθητές;
Ε.Π: Τα νήπια δείχνουν με αγκαλιές τη χαρά τους για την απόλαυση που πήραν από την αφήγηση. Στα Δημοτικά σχολεία η επικοινωνία είναι διαφορετική.
Ανάλογα με την ηλικία, γίνεται συζήτηση για τα λαϊκά παραμύθια, για τους χαρακτήρες και την εξέλιξη της αφήγησης και κάποιες φορές αλλάζουμε το τέλος του παραμυθιού.
Πολλές φορές, τα παιδιά δραματοποιούν το παραμύθι ή ένα μέρος του. Πάντα μου ετοιμάζουν δώρα, όπως ζωγραφιές, κατασκευές και δικά τους παραμύθια. Κάθε φορά μου ζητούν να ξαναπάω για παραμύθι.
Τα παιδιά, παρ’ όλο που οι δασκάλες αφηγούνται παραμύθια και ιστορίες στην τάξη, απολαμβάνουν την επίσκεψη μιας «γιαγιάς παραμυθούς» και το δείχνουν έμπρακτα. Παίρνω πολλή αγάπη από τα παιδιά και αυτή είναι η ανταμοιβή μου.
Βασιλική Ευαγγέλου- Παπαθανασίου
3 Comments
[…] Διάβασα το παραμύθι σας «Ο Πέτρος κι η μάγισσα Καρκαγια».Αναφερεστε στο σχολικό εκφοβισμό.Μαλλον οι μεγάλοι πρέπει να διαβάσουν πρώτοι το βιβλίο αυτό.Για να γίνουν καλύτερα τα παιδιά μας.Μιληστε μας για το παραμύθι σας. Ανέκαθεν μου άρεσε η ιδέα να γράψω κάτι που να διαδραματίζεται στην ιδιαίτερη πατρίδα μου, με τις άπειρες φυσικές της ομορφιές. Έτσι, όταν ήρθε το πλήρωμα του χρόνου, άρχισα να γράφω το παραμύθι μου ” Ο Πέτρος και η μάγισσα Καρκάγια ”, εντάσσοντας τους ήρωές μου στην ευρύτερη περιοχή της Πέλλας. Βασικό κριτήριο όμως για να γράψω το βιβλίο, αποτέλεσε μια νέα πραγματικότητα στον μαθητικό μικρόκοσμο, το φαινόμενο του σχολικού εκφοβισμού. Τα κρούσματα βίας στα ελληνικά σχολεία αυξάνονται συνεχώς τα τελευταία χρόνια, ενώ παλαιότερα φάνταζαν αδιανόητα ή ήταν σχεδόν ανύπαρκτα. Στο βιβλίο μου πραγματεύομαι επίσης και άλλα θέματα κοινωνικής ευαισθητοποίησης, όπως η οικονομική κρίση, η ανεργία, η κατάθλιψη, η προστασία του περιβάλλοντος και οι μονογονεϊκές οικογένειες. Ο Πέτρος, ο ήρωας του βιβλίου μου, θα αναμετρηθεί με τους δαίμονές του και συγκεκριμένα θα κληθεί να αντιμετωπίσει τους εκφοβιστές του σχολείου του. Ώσπου μια μέρα, κυνηγημένος από τους διώκτες του, θα εγκλωβιστεί στο βάθος μιας σκοτεινής σπηλιάς. Και η ιστορία ξεκινάει! Η Καρκάγια, το υπερβατό σχήμα που χρησιμοποιώ στο βιβλίο μου, αυτό το πλάσμα με τις υπερφυσικές ιδιότητες, αποτελεί τον συνδετικό κρίκο ανάμεσα στον κόσμο των ανθρώπων και τη φύση. Το μήνυμα που επιχειρώ να στείλω στους μικρούς μου φίλους είναι να συνεχίσουν να ονειρεύονται και να τολμούν αλλαγές στη ζωή τους, προκειμένου να αναγεννήσουν τον εαυτό τους. Το βιβλίο απευθύνεται σε μαθητές, γονείς και εκπαιδευτικούς, γιατί το συναίσθημα του φόβου μας απασχολεί όλους. […]
Can I just say what a comfort to discover somebody who truly knows what they are discussing on the internet. You actually realize how to bring an issue to light and make it important. A lot more people really need to check this out and understand this side of your story. I was surprised that you arent more popular because you definitely possess the gift.
Can I just say what a comfort to discover somebody who truly knows what they are discussing on the internet. You actually realize how to bring an issue to light and make it important. A lot more people really need to check this out and understand this side of your story. I was surprised that you arent more popular because you definitely possess the gift.